nl | fr

"Verrassend hoe weinig we over (in)continentie weten"

Naar schatting 70% van thuisverplegingspatiënten worden met incontinentie geconfronteerd. Niet alleen ouderen, ook jonge mensen. “Dat men van een incontinentieprobleem spreekt vanaf het moment dat er 1 druppel urineverlies is, was voor mij een eye opener,” vertelt Cynthia Van Den Steen (Mederi).

Meer kennis van oorzaken en oplossingen

Een verbandje in de slip of een luier is vaak de voor de hand liggende oplossing die je als thuisverpleegkundige bij incontinentie voorstelt. Sophie Van Hileghem: “Werkt het? Oké. Werkt het niet? Dan probeer je iets anders. Vandaag ben ik mij ervan bewust dat het tot nu toe vooral trial and error was. Een belangrijke meerwaarde van de opleiding is dat we nu veel beter op de hoogte zijn van de verschillende oorzaken en mogelijke oplossingen en gerichter advies kunnen geven. En soms zit dat in kleine zaken: de juiste maten gebruiken, een incontinentieverband correct aandoen, goede zeep of zalf gebruiken, … Ik heb daar tot nu toe nooit echt bij stilgestaan. Ik voel mij ook veel zelfzekerder om patiënten nu door te verwijzen.”

Michaël Bols: “Er is te weinig geweten over de verschillende mogelijkheden die er vandaag al bestaan. Oplossingen waarmee je beter kunt inspelen op de individuele patiënt en zijn of haar levenskwaliteit kunt verbeteren. Ook ik heb al een aantal patiënten beter kunnen helpen.” “Voor mij is opnieuw het nut van permanente bijscholing bewezen: inzichten die ik al jarenlang hanteer, waren duidelijk voor actualisering vatbaar,” vult Jan Van Gils aan.

Incontinentiemateriaal vermijden

Rond incontinentie hangt anno 2015 nog steeds een taboesfeer. Het is een onderwerp dat de patiënt of zijn omgeving vaak uit de weg gaat. En wanneer het over incontinentiemateriaal gaat … wie kijkt hiernaar uit? Door erover te praten en de juiste vragen te stellen, kunnen echter ook andere oplossingen gevonden worden. Antje Tytgat: “Dat is mij zeer duidelijk geworden bij de case die we voor de opleiding moesten uitwerken. Mijn patiënt heeft MS. Hij is er zich van bewust dat hij ooit incontinentiemateriaal zal moeten gebruiken. Maar als we dit nu bijvoorbeeld 2 jaar kunnen uitstellen, dan is dit een goede zaak. Die oplossing is er gekomen dankzij de opleiding. Puur door bekkenbodemspiertraining en veenbessensap heb ik mijn patiënt kunnen helpen.”

Hedwig Van Poucke: “Zelfs gewoon tijd nemen om naar toilet te gaan, kan al helpen. I.p.v. snel, snel, ervoor zorgen dat de blaas helemaal geledigd wordt.”

Levenskwaliteit voor patiënt én verpleegkundige

De deelnemers aan de opleiding maakten kennis met actuele mogelijkheden voor opvang van urine en intieme hygiëne zoals geïmpregneerde washandjes die lichaamshygiëne zonder water en zeep mogelijk maken, wascrèmes zonder gebruik van water of barrièrezalf. Een promostunt? Jan Van Gils verwoordt hoe de deelnemers het ervaarden: “Urineverlies is niet prettig voor de patiënt, maar ook niet voor de thuisverpleegkundige. Die scherpe geur lijkt in uw neus en kleren te kruipen en draag je enkele uren mee. Ik heb kennis gemaakt met materiaal wat de levenskwaliteit voor zowel de patiënt als de verpleegkundige aanzienlijk verbetert.”

Antje vult aan: “Ik geef toe dat ik in het belang van de patiënt spontaan steeds naar de goedkoopste oplossing greep. Vandaag doe ik dit niet meer.” Michaël Bols: “Wat is goedkoop? 3 luiers per nacht van een goedkopere kwaliteit, natte billen én lakens én geurhinder of 1 luier van een goede kwaliteit die zorgt voor een perfecte urineopvang zonder geurtjes?”

Incontinentie bespreekbaar maken

“Als ik 1 puntje van kritiek mag hebben? Ik had graag wat meer input verwacht over het bespreekbaar maken van incontinentie,” stelt Antje Tytgat. “Ik vind dit moeilijk. Je merkt dat de patiënt een incontinentieprobleem heeft maar hij of zij wil dit niet toegeven. Hoe ga je hiermee om?” “Het blijft inderdaad een heikel punt,” zegt Manja Brouwer. “Een tijdje geleden vertelde een vriendin mij dat ze een incontinentieprobleem had. Het was voor haar een hele stap om hierover te praten. Het gaat niet altijd zo vlot.”

Sophie Van Hileghem: “Het feit dat we dankzij de opleiding nu makkelijker aan stalen kunnen geraken vind ik een voordeel. Soms helpt dat om, met weinig woorden, oplossingen te zoeken voor een incontinentieprobleem. Ik had een patiënte een pakje verbanden gegeven hoewel ze er niet positief tegenover stond. Ze was ze toch beginnen dragen en heeft de voordelen ervan nu ontdekt. Nu praat ze er wel over.”

Intelligent incontinentieverband met ‘chip’

Klinkt gek? Misschien wel. Maar het is een realiteit. Sommige patiënten willen hun probleem niet onder ogen zien. Andere patiënten zijn er zich helemaal niet van bewust. Technologie komt de thuisverpleegkundige ter hulp. Een intelligente wegwerpluier registreert gedurende een periode van 72 uur wanneer, hoe vaak en hoeveel urineverlies er is. Zo kan je als thuisverpleegkundige jouw zorg, toiletbezoek en luiergebruik optimaal op de patiënt afstemmen. Vermoed je een infectie? Dankzij de verkleuring van slimme pads die je in een luier kleeft, krijg je inzicht of er al dan niet een urinewegontsteking is. Zo kan je sneller stappen ondernemen of de patiënt doorverwijzen en vermijd je bij jouw patiënt onnodige pijn en ongemakken.

Een gekke kronkel

Andy Eeckhout: “Ik ben echt heel tevreden dat ik deze opleiding gevolgd heb. Laat ons eerlijk zijn: afgerond 20 dagen vrijmaken als zelfstandige is niet evident. Maar de kennis en ervaring die ik heb opgedaan, geven mij voldoening. De gekke kronkel? Wanneer we morgen onze job hierdoor beter doen, gaan we minder verdienen. Incontinentie is een belangrijke factor in de bepaling van het forfait. Is een patiënt niet meer incontinent, dan daalt de forfaitaire vergoeding.” Een erkenning van de titel Referentieverpleegkundige (in)continentie kan een deel van de oplossing zijn.

En de toekomst?

Iris Van desteene (SCA/Tena): “De positieve feedback geeft aan dat er een duidelijke behoefte is voor een brede specialisatieopleiding rond (in)continentie. Mederi en Tena, in samenwerking met Urobel en de 3 hogescholen hebben ervoor gezorgd dat ontbrekende kennis over oorzaken en oplossingen een weg naar de deelnemers gevonden heeft. Bedoeling is nu dat de deelnemers als aanspreekpunt kunnen fungeren en hun kennis verder delen: naar patiënten, maar ook naar andere thuisverpleegkundigen. Zij kunnen hiervoor beroep doen op presentaties en materiaal dat ook tijdens de opleiding gebruikt werd. Tijdens hun eerste presentaties gaan we hen hierin ook begeleiden.”

Jeroen Roosens (SCA/Tena): “We willen hiermee de incontinentieproblematiek écht verder bespreekbaar maken omdat we er ook van overtuigd zijn dat de thuiszorgsector in het algemeen dankzij een betere kennis, effectief betere oplossingen kan voorstellen waar zowel de patiënt als de thuisverpleegkundige baat bij hebben. De eerste aanzet is gebeurd. Hierop moeten we verderbouwen.”

De opleiding

De kern bestaat uit 12 dagen theorie, 3 dagen stage en een afsluitende paper. Thuisverpleegkundigen scherpen opnieuw hun kennis bij van o.a. de anatomie van de urinewegen, de werking van de blaas en soorten incontinentie. De docenten gaan ook in op diverse oplossingen voor incontinentie zoals het trainen van de bekkenbodemspier en geven een overzicht van bestaande en toekomstige producten voor de opvang van urine. De ambitie? Superspecialisten die een gefundeerd en objectief advies kunnen uitbrengen met het oog op het comfort en het welzijn van de patiënt.

"Verrassend hoe weinig we van (in)continentie weten"

Op 21 april 2015 beëindigden zo'n 15-tal thuisverpleegkundigen hun eerste specialisatieopleiding rond (in)continentie. Een initiatief van Mederi en SCA Hygiene Products i.s.m. Urobel en 3 hogescholen. Hun ervaringen?

Mederi-nieuws

 

Assist
Comfortlift
CBB Leuven
SCA
Volvo Cars
Zorgpunt
AMMA
Precura
Coloplast
Tops