Aflevering 11: Edgard Eeckman: 'Het zorgsysteem is afgestemd op veel patiënten en liefst zoveel moge

Een passionele spraakwaterval en ‘overactief gepensioneerde’ in 1: prof. dr. Edgard Eeckman. Als co-oprichter van vzw Patient Empowerment pleit hij voor een gelijkwaardige relatie tussen zorgvrager en - verstrekker. Een nobel en evident streven maar nog lang niet de norm. Als doctor in media- en communicatiestudies & levenslang artistiek duizendpoot, empowert Edgard op 1.001 manieren. Schrijvend, sprekend en spelend maar ook luisterend, samenbrengend en ondersteunend. Zijn volledige verhaal hoor je op Spotify op je eigen ritme, via de handige tijdslijn. Ergens onderweg, tijdens de sport of lekker thuis?

Hier alvast 4 fragmenten die smaken naar meer, met de exacte tijd in de podcast. 
Maar niks gaat boven de hele babbel vanaf het begin: geniet! 

Afhankelijkheid versus autonomie (ca. 22’24”)
‘Als je ziek wordt en je hebt zorg nodig, je wil zorg krijgen, dan word je afhankelijk. En niet zomaar. Je wordt in de eerste plaats doorgaans afhankelijk van een arts. Van zijn informatie, van zijn kennis, van zijn vaardigheden, van zijn wettelijke macht, van zijn tijd. De arts is ook afhankelijk van de patiënt, van zijn informatie en financiële middelen. Patiënten zijn het inkomen van de arts. Maar de conclusie is dat de patiënt meer afhankelijk is van de arts en andere zorgverstrekkers dan omgekeerd. Omdat het belang groot is. Het gaat voor de patiënt om zijn gezondheid. Vele onderzoeken tonen aan dat zelfcontrole en autonomie verliezen zeer slecht aanvoelt, ook buiten de zorg. Eigenlijk doen wij - ik zeg dat soms op een podium - als mensen het liefst ons goesting. En ineens word je ziek en gedwongen. Je kan ook zeggen ‘We zijn een koppel - ik heb een partner die het voor mij beslist’. Dat is je eigen keuze. Of je hebt kinderen: die beperken ook.’

Een gedeelde verantwoordelijkheid (ca. 37’33”)
‘Eigenlijk moeten we veel meer mensen aanzetten tot zelf kritisch nadenken. Maar ja: we worden doorlopend geconditioneerd met ‘Dit zijn de regels en dat is waar je je moet aan houden’. Terwijl regels middelen zijn, geen doelen. Empowerment is ook hoe men les geeft en met studenten omgaat. Empowerment betekent verantwoordelijkheid nemen, je krijgt een deel van de controle. Ik deel die controle ook met jou als overheid maar het betekent tegelijk dat jij je verantwoordelijkheid moet nemen als burger. En de overheid haar verantwoordelijkheid neemt. Jij zei dat ik in Merelbeke woon: ik ben al jaren actief rond de appartementitis. Ik heb niet het gevoel dat men echt participatie toelaat. Wel dat het een pseudobevraging is en alles al vastligt. Dat moet veranderen. Het gaat om echt luisteren. Om echt te zeggen ‘Oké, wat zijn jullie visies? Weet dat we tot iets moeten komen want de rioleringen moeten veranderen, om die en die reden. We gaan hier een weg leggen. Laat ons een algemene vergadering houden om te zien hoe dat kan.’

Meer aandacht voor zorgcommunicatie (ca. 49’50”)
‘Ik denk dat het ook iets te maken heeft met - ik zeg het misschien op een rare manier - het sexy zijn van technologie & innovatie. Dat zie je vandaag met het internet. Alles wat digitaal is. Artificiële intelligentie. En communicatie. Patiënt empowerment en menselijkheid: dat heeft iets van Bond zonder Naam. Ik denk dat het daardoor minder ernstig wordt genomen. Vandaag geven de faculteiten geneeskunde communicatielessen, nog geen lessen empowerment. Daar leggen we nu contacten voor. Ja, ik geef gastlessen aan universiteiten maar dat moet veel verder gaan. Het klassieke voorbeeld is het ‘slecht nieuwsgesprek’. Aan iemand zeggen ‘U hebt kanker mijnheer en nog 2 jaar te leven’. Ja: de manier waarop je dat zegt is geen detail. Wel, 20 jaar geleden werden daar geen lessen over gegeven. Dus je ziet daar een evolutie. Alleen: de stap die we nu moeten zetten, is dat het niet alleen gaat om dat de patiënt doet wat ik wil als zorgverstrekker. Maar dat de communicatie ook dient om te weten wat de patiënt absoluut wil met de zorg. Wat het doel is van die zorg. En dat die zoveel mogelijk op maat is.’

De Patient Empowerment-monitor (ca. 55’41”)
‘We begonnen met een piloot, de Patient Empowerment-monitor, met 9 ziekenhuizen en organisaties. Zij vonden het heel interessant. Op basis daarvan hebben we de vragen nog verfijnd. Nu is hij echt gelanceerd voor ziekenhuizen. We peilen ook naar het niveau van empowerment en de grootste problematiek zit nog rond het samen beslissen. Patiënt empowerment heeft 4 fasen: informatie uitwisselen, voor & tegen van een behandeling, samen beslissen en de patiënt sterken om dat te doen. Dat 3e en zeker 4e aspect: daar is nog verbetering mogelijk. Zowel bij zorgverstrekkers als patiënten die niet altijd durven zeggen wat ze willen. Langs beide kanten is er sensibilisering nodig. Als de thuiszorg geïnteresseerd is in een specifieke monitor, dan ontwikkelen we die. Dat men ons vooral contacteert. Maar het is een feit dat men o.m. door tijdsdruk de neiging heeft alles zelf te doen. En niet altijd voldoende aftoetst of de patiënt dat ook wil.’

Benieuwd naar de rest van Edgards bijzondere verhaal? Check zijn podcast en deel hem met iedereen die gelooft in een duurzame thuisverpleging en 1e lijn. Van professional tot particulier. Want uiteindelijk willen we allemaal vooruit:
 

Gepost op 24 jan 2024

Andere nieuwsartikels