Een kindje op komst? Zo regel jij jouw moederschapsrust als zelfstandig thuisverpleegkundige

Gepubliceerd: 10 juli 2026
Laatst geüpdatet: 20 juli 2026

Om als zelfstandig thuisverpleegkundige recht te hebben op moederschapsrust moet je aan enkele voorwaarden voldoen. Deze voorwaarden komen overeen met de voorwaarden om recht te hebben op een uitkering bij arbeidsongeschiktheid:

• Je bezorgt de juiste documenten aan je mutualiteit. Sommige van die documenten moeten ingevuld zijn door een (huis)arts. Je kan deze documenten downloaden op de website van jouw ziekenfonds.
• Je moet voldoen aan de voorwaarden van de wachttijd. Concreet betekent dat dat je minstens 6 maanden bent aangesloten bij een sociaal verzekeringsfonds, zoals Partena Professional.
• Je bent ‘in regel’ met jouw sociale bijdragen. Jouw ziekenfonds kent je enkel een uitkering toe als jouw sociale bijdragen van het tweede en derde kwartaal voorafgaand aan jouw moederschapsrust correct betaald zijn, tenzij je hiervoor bent vrijgesteld.

 

Hoe vraag je moederschapsrust aan?

Om recht te hebben op moederschapsrust bezorg je de juiste aanvraagformulieren aan jouw ziekenfonds. Deze informatie moet je zeker invullen:

• De voorziene bevallingsdatum
• Een vermelding wanneer het om een meerling gaat
• Het aantal facultatieve weken rust dat je wil opnemen (incl. de exacte periodes) + je keuze voor het gebruik van moederschapshulp/dienstencheques. Je dient dit dus vooraf door te geven, maar je kan dit periode voor je bevalling nog wijzigen.
• De beoefening van vrijwilligerswerk of een politiek mandaat vanaf de 15e dag na de bevalling, indien van toepassing

Voeg bij je aanvraag ook een medisch getuigschrift toe met de voorziene bevallingsdatum.

Tip: breng ook je hospitalisatieverzekering op de hoogte over de nakende geboorte van jouw kindje.

Na de geboorte bezorg je aan het ziekenfonds een uittreksel van de geboorteakte of een medisch getuigschrift waarop de geboorte bevestigd wordt.
Zodra je je beroepsactiviteit hervat, moet je dit binnen de 2 dagen aan je ziekenfonds laten weten. Vul hiervoor het formulier ‘Kennisgeving van arbeidshervatting’ in.
 

Op hoeveel weken moederschapsrust heb je recht als zelfstandig thuisverpleegkundige?

Moederschapsrust bij zelfstandigen is opgedeeld in verschillende delen:

• Verplichte moederschapsrust: 3 weken
• Facultatieve moederschapsrust: 9 weken (of 10 weken bij een meerling)
• Een bijkomend facultatief deel afhankelijk van het gebruik van moederschapshulp (vanaf 1 juli 2026): 0 tot 3 weken

Als zelfstandige heb je dus sowieso recht op 12 weken (of 13 weken bij een meerling) voltijdse moederschapsrust. Neem je de facultatieve rust halftijds op? Dan heb je maximaal 24 weken (of 26 weken bij een meerling) recht op halftijdse moederschapsrust.
 

1. Verplichte moederschapsrust

Zelfstandigen hebben recht op 3 weken verplichte moederschapsrust waarbij alle activiteiten stopgezet moeten worden. Tijdens deze weken mag je dus niet werken en geen administratie uitvoeren.

Deze 3 weken verplichte rust bestaan uit:

• 7 dagen prenatale rust: de week vóór de uitgerekende bevallingsdatum
• 2 weken postnatale rust die volgen op de bevalling

Maar wat als je eerder bevalt? De dagen prenatale rust die je dan niet hebt opgenomen, worden toegevoegd aan de 2 verplichte weken na de bevalling. De verplichte rust van 3 weken blijft behouden, je bent deze dagen dus niet kwijt.

En wat als je later bevalt dan de uitgerekende bevallingsdatum? Dan wordt jouw prenatale rust verlengd tot aan je bevalling. Nadien moet je de 2 verplichte weken postnatale rust opnemen, maar de maximumduur van 15 weken moederschapsrust (verplicht en facultatief) wordt niet verlengd met het aantal extra dagen tussen de geplande en de werkelijke bevallingsdatum.

Let op: als het verschil tussen beide data minder is dan een week, dan moet je het overblijvende saldo van die week opnemen na de 2 weken verplichte postnatale rust om recht te hebben op een moederschapsuitkering.
 

2. Facultatieve moederschapsrust

De facultatieve moederschapsrust telt 9 weken (of 10 weken bij een meerling). Deze rust kan je vóór of na de bevalling opnemen.

Let op: je mag maximaal twee weken facultatieve moederschapsrust vóór je bevalling opnemen.

Neem je die twee weken niet op? Dan mag je die opnemen na je bevalling in periodes van 7 kalenderdagen. Het is bovendien niet verplicht om facultatieve moederschapsrust in één keer op te nemen. Je mag die onderbreken met periodes van werkhervatting ten laatste tot de 48e week na de 2 weken verplichte postnatale moederschapsrust.
 

3. Het stelsel van moederschapshulp

Vanaf 1 juli 2026 wijzigen er zaken met betrekking tot ‘het stelsel van moederschapshulp’. Hiermee geniet je van maximaal 105 dienstencheques. Je kiest zelf of je een beroep doet op de dienstencheques of dat je extra weken facultatieve moederschapsrust opneemt. Ook deze facultatieve rust kan je halftijds opnemen.

De verlenging van de moederschapsrust bedraagt:

• 3 weken als je geen beroep doet op de dienstencheques;
• 2 weken als je gebruikmaakt van 35 dienstencheques;
• 1 week als je gebruikmaakt van 70 dienstencheques;
• 0 weken als je gebruikmaakt van 105 dienstencheques.

Laat uiterlijk ten laatste op de eerste dag van de eerste bijkomende week die je opneemt, weten aan je ziekenfonds dat je gebruik wil maken van deze extra facultatieve weken moederschapsrust.
 

Wat als je kindje na de geboorte langer in het ziekenhuis moet blijven?

Als je kindje langer dan 7 dagen in het ziekenhuis moet blijven na de geboorte (zonder dat het thuis is geweest), dan wordt je moederschapsrust verlengd met het aantal volledige weken van ononderbroken ziekenhuisopname na de eerste 7 dagen.

Je kan de verlenging opnemen vanaf de eerste dag na de 2 weken verplichte postnatale rust. Licht jouw ziekenfonds binnen de twee weken na de geboorte in over het aantal weken verlenging, hiervoor is een getuigschrift van het ziekenhuis nodig waarin de duur van de ziekenhuisopname van je kindje vermeld staat. Na de verlenging kan je de facultatieve postnatale rust opnemen.

Let op: de verlenging mag niet langer duren dan 24 weken, maar mag je ook halftijds opnemen.
 

Hoeveel bedraagt de moederschapsuitkering?

De moederschapsuitkering is een forfaitair bedrag dat per week wordt uitbetaald. Het bedrag is de eerste 4 weken hoger.

Je vindt de meest recente bedragen op deze website van het RIZIV. 
 

Moet je sociale bijdragen betalen tijdens de moederschapsrust?

Als je als zelfstandige een moederschapsuitkering ontvangt, dan ben je de twee kwartalen na de bevalling geen sociale bijdragen verschuldigd. Tijdens deze vrijgestelde kwartalen behoud je al jouw sociale rechten.
 

Wil je je extra beschermen tegen inkomensverlies?

Een verzekering ‘Gewaarborgd inkomen’ kan jou extra gemoedsrust geven. Afhankelijk van de voorwaarden die zijn opgenomen in jouw polis biedt jouw verzekering extra bescherming bij bijvoorbeeld een verplichte werkonderbreking of dekt ze een deel van jouw inkomensverlies tijdens de zwangerschap. Hiervoor neem je het best contact op met jouw verzekeraar.

Via het Sociaal Vrij Aanvullend Pensioen geniet je onder bepaalde voorwaarden van premievrijstellingen. Hiervoor neem je ook het best contact op met jouw verzekeraar.
 

Heb je als zelfstandig thuisverpleegkundige in bijberoep ook recht op moederschapsrust?

Als je als zelfstandige in bijberoep werkt, ontvang je in principe een moederschapsuitkering die bepaald wordt op basis van jouw activiteiten als loontrekkende. In principe heb je dan geen recht op een moederschapsuitkering als zelfstandige, tenzij je via jouw bijberoep sociale bijdragen betaalt die gelijk zijn aan die van een hoofdberoep.

Voldoe je aan de voorwaarden om ook als zelfstandige een uitkering te krijgen? Dan zal jouw ziekenfonds de uitkering via jouw hoofdberoep als loontrekkende in mindering brengen op je uitkering als zelfstandige. Je kunt deze twee uitkeringen dus niet volledig cumuleren. Het uiteindelijke bedrag wordt afgestemd op de wettelijke maxima.

Belangrijk: als je enkel een moederschapsuitkering ontvangt voor jouw activiteiten in loondienst kan je via een deeltijdse werkhervatting jouw zelfstandige activiteiten in bijberoep tijdens de moederschapsrust hervatten. Daarvoor moet je eerst een akkoord krijgen van de mutualiteit.

Als je een moederschapsuitkering voor zelfstandigen ontvangt als zelfstandige in bijberoep, dan moet je wél al jouw activiteiten tijdens de moederschapsrust tijdelijk onderbreken.
 

Heb je als zelfstandige vader of meeouder ook recht op geboorteverlof?

Ja, als vader of meeouder heb je recht op 20 dagen (of 40 halve dagen) geboorteverlof. Je kiest zelf hoe je deze dagen spreidt. De dagen moeten wel binnen de vier maanden na de geboorte worden opgenomen. Je krijgt hiervoor een vaste dagvergoeding.

Neem je maximaal 8 dagen op? Dan heb je naast de dagvergoeding ook recht op een eenmalige vergoeding van 135 euro. Die is bedoeld voor de aankoop van dienstencheques voor huishoudelijke hulp.

Let op: de aanvraag en betaling van geboorteverlof gebeurt via het sociaalverzekeringsfonds.
 

Nieuwe regeling in 2026 (onder voorbehoud)

In juli 2026 werd onder voorbehoud een politiek akkoord bereikt over bijkomende dagen geboorteverlof. Vaders en meeouders zullen daardoor recht hebben op 5 extra dagen verlof per kind in het eerste jaar na de geboorte. Indien ze die dagen niet willen opnemen, kunnen ze die overdragen naar de moeder.

Belangrijk: het politieke akkoord over deze nieuwe regelgeving is bereikt, maar de wet en de praktische aanvraagprocedure zijn nog niet gepubliceerd. Het is voorlopig dus nog niet mogelijk om de 5 extra dagen aan te vragen.

Heb je als Mederi-lid vragen over een specifieke situatie? We helpen je graag verder.
Contacteer ons